W przeddzień znanego na całym świecie święta promocji i wyprzedaży, tuż przy głównym wejściu do Galerii Krakowskiej, na Placu Jana Nowaka Jeziorańskiego, stanęły żywe manekiny, trzymające w dłoniach transparenty z hasłem “Nie potrzebujesz. Nie kupuj” zapisanym w różnych językach. Happening, zorganizowany przez aktywistów z krakowskiej grupy lokalnej Greenpeace, miał na celu zwrócenie uwagi na problem szybkiej mody i nadmiernego konsumpcjonizmu.
Zapoczątkowany w Stanach Zjednoczonych Czarny Piątek (Black Friday), w trakcie którego korporacje odzieżowe, producenci kosmetyków, artykułów elektronicznych i inne koncerny kuszą konsumentów atrakcyjnymi obniżkami cen, opanował cały świat. Z roku na rok staje się coraz bardziej popularny również w naszym kraju. Sprytnie przemyślane zabiegi marketingowe sprawiają, że podczas Czarnego Piątku Polacy kupują coraz więcej.
![](https://www.greenpeace.org/static/planet4-poland-stateless/2019/12/853cffb4-fot.-greenpeace-1-1024x683.jpg)
– Wielkie koncerny, które w okresie przedświątecznym nakręcają konsumpcję do absurdu i osiągają kosmiczne przychody, odpowiadają w coraz większym stopniu za kryzys klimatyczny, przyrodniczy i społeczny. Od pozyskania surowców, przez produkcję po transport gotowych produktów – często przez połowę globu – nadmierna konsumpcja wiąże się z emisjami gazów cieplarnianych, eksploatacją zasobów przyrodniczych i wyzyskiem. Jesteśmy tu dzisiaj, by powiedzieć głośno: nie potrzebujemy więcej nowych ubrań, nowych sprzętów, nowych gadżetów. Potrzebujemy więcej dobrze chronionej przyrody i powstrzymania katastrofy klimatycznej – mówi Marta Baros z krakowskiej grupy lokalnej Greenpeace.
Nadmierna konsumpcja stała się zjawiskiem globalnym. Opierając się na mechanizmach psychologicznych człowieka, producenci celowo oferują produkty o krótkim cyklu życia lub wprowadzają do oferty coraz to nowsze, niekoniecznie niezbędne nam, ale pożądane modele. Zachęceni promocjami często kupujemy produkty, których tak naprawdę nie potrzebujemy [1].
![](https://www.greenpeace.org/static/planet4-poland-stateless/2019/12/9a8c6238-fot.-greenpeace-4-1024x683.jpg)
– Jutro na całym świecie trwać będzie zaprojektowany przez wielkie koncerny festiwal konsumpcjonizmu nazywany Czarnym Piątkiem. Również jutro na całym świecie miliony młodych ludzi ponownie wyjdą na ulice w ramach Strajku dla Klimatu, żądając od rządów i biznesu pilnych działań w celu powstrzymania katastrofy klimatycznej. Dołączamy się do tych żądań i zachęcamy innych – nie potrzebujesz, nie kupuj! – dodaje Marta Baros z Greenpeace.
[1] 38% badanych przyznaje, że kupuje więcej, niż naprawdę potrzebuje. Tłumaczą to głównie atrakcyjnymi promocjami (52%) i złymi nawykami (39%). Raport „Konsumenci a gospodarka obiegu zamkniętego” opublikowany przez ARC Rynek i Opinia oraz Forum Odpowiedzialnego Biznesu.
Krakowska Grupa Lokalna Greenpeace działa od kilku lat w stolicy Małopolski, wraz z innymi ruchami lokalnymi realizuje aktywności na rzecz ochrony natury na terenie Krakowa i okolic, a także działania edukacyjne w tym zakresie. Grupa liczy około 20 wolontariuszy, dla których jasnym jest, że ochrona środowiska przynosi korzyści zarówno dla roślin i zwierząt, jak i dla ludzi. Tworzymy przestrzeń przyjazną dla każdej osoby, która chce działać dla dobra Ziemi.
![](https://www.greenpeace.org/static/planet4-poland-stateless/2019/12/7ca59463-fot.-greenpeace-6-683x1024.jpg)